‘Sisa’ REVIEW: Ang Kapangyarihan Ng Isang Baliw
‘Sisa’ REVIEW: Ang Kapangyarihan Ng Isang Baliw
Hilda Koronel in her comeback role as Sisa | Still courtesy of The IdeaFirst Company, October Rain Films, and Quantum Films
Napakaraming Sisa.
Hindi lang isa, kung di mga libo-libong Pilipino
Mga nababaliw, ngunit ang isa, may adhikain, may misyon upang tayo ay lumaya.
At dito na pumapasok ang papel ng batikang aktres na si Hilda Koronel. Hindi, eto si Sisa sa mga akda ni José Rizal sa Noli Me Tangere na isang trahedya, ngunit ito ay salamin ng realidad ng giyera. Wala rin dito sina Crispin at Basilio. Hindi man ipinakita ang pag-danas ng dugo at baril pero ang danas ng giyera ay naipadama gamit ng emosyon.
Sa kuwentong ito, napanood ko ang pelikulang ito nang hindi ko binasa ang synopsis nito at bumase lang ako sa enerhiya na ibinibigay ng poster. Nakikita ko na sa tindig ni Hilda Koronel na ito ay isang pelikula na nagbibigay kapangyarian sa isang loka-loka. Ika nga sa karanasan niya sa interbyu niya sa Ang Walang Kuwentang Podcast (AWKP).
“Sabak na! — walang nang training training.”
The Reconcentrado (a concentration camp) in ‘Sisa’ | Still courtesy of The IdeaFirst Company, October Rain Films, and Quantum Films
Sa digmaan ng mga Pilipino at ng mga hukbo ng mga Amerikano, lahat ay damay. Hudyat na ito ng paglipat ng kapangyarihan galing sa mga Espanyol at tayo ay ibinenta sa mga Amerikano.
Hindi man naging napalugod (o sa madaling salita, na-satisfy) sa pag-wakas ng pelikula ngunit ito ay matagumpay nila na ipinakita ng galing ng mga gumanap sa kanilang mga karakter.
Jennica Garcia as Leonor in ‘Sisa’ | Still courtesy of The IdeaFirst Company, October Rain Films, and Quantum Films
Isa rin sa mga tumatak sa akin na mga karakter sa pelikulang ito ay si Leonor (Jennica Garcia). Si Leonor ay isang simbolo ng pagka-desperado ng katauhan. Sa kabila ng panghuhusga ng madla, mananaig pa rin ang pagkakaisa ng mga kababaihan. Sa bagsik ng galit at sa paghahanap ng pagmamahal, tila siya ay napadalos-dalos.
Ang Sisa ni Lana ay binalikan ang mga kaganapan sa Balangiga sa Silangang Samar, kung saan may malawakang pagpatay ng mga Pilipino sa kamay ng mga Amerikano. Kung babalikan natin ang Balangiga: Howling Wilderness ni Khavn, nakita ko ang pagkawangis ng pelikula ni Khavn sa pelikulang ito. Dito sa Sisa, nababalanse ni Jun Robles Lana ang sensibilidad ng mainstream at ng indie na patuloy pa rin nakikita sa mga kasalukuyang obra niya tulad ng Call Me Mother.
Sa kabila ng konting critismo pagdating sa pagdugtong-dugtong ng pelikula dahil mas gugustuhin ko na maipakita ni Lana ang pagdanas ng dugo ng mga kababaihan laban sa mga hukbo ng mga Amerikano, naiintindihan ko ang gustong iparating ng pelikulang ito - na ang digmaan ay hindi lang naipapakita sa pamamagitan ng dahas kundi pati sa araw-araw nating pamumuhay na pakiramdam natin ay tahimik ngunit may namumuong nang galit at pighati.
-
This review may contain some spoilers.
“Sisas are everywhere.
“Not only one, but a thousand Filipinos.
“Lunatics, but there is one who has a goal and a mission for us to be freed from tyrants.”
And this is where veteran actress Hilda Koronel comes into the picture. This is not the Sisa from the tragic world of José Rizal’s Noli Me Tangere (Touch Me Not). Crispin and Basilio are also not in the picture as well. While it does not shed blood and violence from the war, it is expressed through the use of emotional restraint.
In this story, I saw this inside the cinema without looking at the synopsis, and I just looked at the vibes of the poster. In the poster, Hilda Koronel’s composure shows the singular power of the film. To quote her interview in Ang Walang Kuwentang Podcast (AWKP):
“Let’s go! — There’s no such thing as training.”
In this war between Filipinos and the American forces, everyone is affected. This signals the turnover of power from the Spanish to the Americans. While the climax does feel underwhelming, the cast showed their strength and power in this film.
One of the characters that struck me the most is Leonor (played by Jennica Garcia). Leonor acts as a metaphor of humanity’s desperation. Despite the prejudice, sisterhood prevails among Leonor and the rest of the women. In spite of anger and a search for companionship and love, she acted impulsively.
Jun Robles Lana’s adaptation of Sisa revisits the Balangiga incident in Eastern Samar, where the Balangiga Massacre happened at the hands of the American forces. If we’ll revisit Khavn’s film Balangiga: The Howling Wilderness, there is a similarity in the themes with this one. In Sisa, Jun Robles Lana balances both the sensibilities of mainstream and independent cinema, which continues through his recent works such as Call Me Mother.
Despite some of my criticisms, especially in the storyline, I can understand Lana’s vision of the Philippine-American War, that war is not just being shown by graphic violence but through the everyday lives of us Filipinos, which at first feels like an ordinary day, but there is already a brewing anger and despair.
‘Sisa’ is now showing in Philippine cinemas. The film is supported by the Film Development Council of the Philippines through the CreatePH Films Fund.
